ΤΟ ΞΥΠΟΛΗΤΟ ΤΑΓΜΑ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Στις 30 Οκτωβρίου του 1944 στη νικηφόρα παρέλαση που σήμανε το τέλος της Γερμανικής Κατοχής για τη Θεσσαλονίκη, εμφανίστηκε στο τέλος της μια ομάδα ξυπόλητων εφήβων που κρατούσαν ένα μεγάλο χαρτόνι στα χέρια τους. ΞΥΠΟΛΗΤΟ ΤΑΓΜΑ Αυτή την «συμμορία» πιτσιρικάδων με την εξαιρετική για τα δεδομένα της ηλικίας τους αλλά και της εποχής αυτοοργάνωση, αποτελούσε μια ομάδα περίπου 50 παιδιών. «Ξυπόλητα , ρακένδυτα παιδιά περίπου 12 έως 15 χρονών, έφυγαν από το Παπάφειο Ορφανοτροφείο όταν αυτό επιτάχθηκε από τους Γερμανούς για να γίνει Γενικό Νοσοκομείο των κατακτητών» διηγούνται ο Στέλιος Λιάπσης Αντιπρόεδρος και ο Ιωάννης Βαφειάδης Γενικός Γραμματέας του Συλλόγου Αποφοίτων Παπάφειου Ορφανοτροφείου Θεσσαλονίκης «ο Μελιτεύς» και δημιούργησαν την ομάδα «Ξυπόλητο Τάγμα» Ήταν μικρά παιδιά που ζούσαν στα όρια της ανέχειας προσπαθώντας όπως όλοι οι θεσσαλονικείς να επιβιώσουν. Στην ομάδα τους συμμετείχαν κυρίως παιδιά από το Παπάφειο-160 παιδιά είχε το Ίδρυμα λίγο πριν μπουν οι Γερμανοί στη Θεσσαλονίκη και το φαγητό έτσι κι αλλιώς ήταν λιγοστό, αλλά υπήρχαν παιδιά και από άλλα ορφανοτροφεία όπως ο «Αριστοτέλης» παιδιά που είχαν χάσει τους γονείς και τους συγγενείς τους στον πόλεμο. Όλη η πόλη ζούσε τότε στα όρια της αντοχής της ή μάλλον πέρα από αυτά, οι άνθρωποι πέθαιναν στους δρόμους από ασιτία. Η συμμορία ανηλίκων ακολουθούσε τους άγραφους νόμους μιας οργάνωσης. Σε άλλες εποχές θα μπορούσε να ήταν μια οργάνωση μικροκακοποιών, αλλά όταν η πείνα και το κρύο μετρούσαν πτώματα καθημερινά ποιος θα μπορούσε να κατηγορήσει μικρά παιδιά που έκλεβαν κουραμάνες από τα καμιόνια των Γερμανών; Γιατί αυτό έκαναν κυρίως οι πιτσιρικάδες. Δημιουργούσαν αντιπερισπασμούς για να ξεγελάσουν τα καμιόνια των κατακτητών και να κλέψουν καρβέλια ψωμιού. Κρατούσαν για τις ανάγκες τους αλλά έδιναν και στους ανθρώπους που είχαν ανάγκη, ή μάλλον σε εκείνους που λιμοκτονούσαν γιατί ανάγκη είχαν όλοι . Εκείνοι που δεν είχαν ανάγκη ήταν οι μαυραγορίτες , που ήταν όπως λέει ο κ Βαφειάδης κι αυτοί στο στόχαστρο του ξυπόλητου τάγματος» Οι μικροί…Ρομπεν των Δασών έπαιρναν από τους μαυραγορίτες και τους γερμανούς κατακτητές για να τα δώσουν στο λαό που πάλευε να επιβιώσει. Αλλά δεν έκαναν μόνο αυτό: Συμμετείχαν ενεργά στην Αντίσταση κατά των Γερμανών φυγαδεύοντας τους αντάρτες με καϊκια. Τα χρόνια πέρασαν. Τα ορφανά μεγάλωσαν και βρήκαν ένα δρόμο στη ζωή μετά τον πόλεμο. «Δεν ξέρουμε ποιος ή ποιοι ήταν οι αρχηγοί αυτής της συμμορίας , ούτε τι έκαναν μετά τον πόλεμο. Ακούγαμε από τους μεγαλύτερους στο Ορφανοτροφείο για κάποιον Φαρμάκη από την Πτολεμαϊδα, κι έναν Τάσο Τζώτο από την Κοζάνη, όμως δεν ξέρουμε αν τα ονόματα αυτά ήταν πραγματικά» , λένε οι εκπρόσωποι του Συλλόγου.

Μια βραβευμένη ταινία μια άγνωστη ιστορία Το σίγουρο είναι ότι η δράση του Ξυπόλητου Τάγματος έφτασε μέχρι την Αμερική. «Το 1944 ο ηθοποιός του Κρατικού Θεάτρου Νίκος Κατσιώτης διηγείται την ιστορία του «Ξυπόλητου Τάγματος» στον Ελληνοαμερικανό σκηνοθέτη Γκρέγκ Ντάλλας, στη διάρκεια ενός ταξιδιού του στην Αμερική. Και δέκα χρόνια αργότερα η συμμορία της Θεσσαλονίκης γίνεται ταινία του Χόλιγουντ με μοναδικό επαγγελματία ηθοποιό τον Νίκο Φέρμα και τη μοναδική επίσης μουσική του Μίκη Θεοδωράκη ο οποίος έκανε το κινηματογραφικό του ντεμπούτο. Η πρεμιέρα του Ξυπόλητου Τάγματος έγινε στις 24 Μαρτίου του 1954 σε μεγάλες αίθουσες προβολών σε Αθήνα και Νέα Υόρκη και ένα χρόνο αργότερα στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Εδιμβούργου απέσπασε το βραβείο Καλύτερης Ταινίας.

Μια βραβευμένη ταινία μια άγνωστη ιστορία Το σίγουρο είναι ότι η δράση του Ξυπόλητου Τάγματος έφτασε μέχρι την Αμερική. «Το 1944 ο ηθοποιός του Κρατικού Θεάτρου Νίκος Κατσιώτης διηγείται την ιστορία του «Ξυπόλητου Τάγματος» στον Ελληνοαμερικανό σκηνοθέτη Γκρέγκ Ντάλλας, στη διάρκεια ενός ταξιδιού του στην Αμερική. Και δέκα χρόνια αργότερα η συμμορία της Θεσσαλονίκης γίνεται ταινία του Χόλιγουντ με μοναδικό επαγγελματία ηθοποιό τον Νίκο Φέρμα και τη μοναδική επίσης μουσική του Μίκη Θεοδωράκη ο οποίος έκανε το κινηματογραφικό του ντεμπούτο. Η πρεμιέρα του Ξυπόλητου Τάγματος έγινε στις 24 Μαρτίου του 1954 σε μεγάλες αίθουσες προβολών σε Αθήνα και Νέα Υόρκη και ένα χρόνο αργότερα στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Εδιμβούργου απέσπασε το βραβείο Καλύτερης Ταινίας.